İnsan Etkisiyle Dünya, Altıncı Kitlesel Yok Oluşun Eşiğinde: 500 Yılda 73 Tür Soyu Tükendi
Son 500 yıl içinde, dünya genelinde yaşanan kitlesel yok oluşlar alarm verici bir düzeye ulaştı. Amerika’daki Stanford ve Meksika’daki UNAM üniversitelerinden gelen araştırmalar, insan faaliyetlerinin doğal yaşamı ne denli tehdit ettiğini gözler önüne seriyor. 24 Aralık 2023 tarihinde yayımlanan bu önemli bilgiye göre, soyu tükenen canlı türlerinin sayısı son 500 yılda 73’e ulaştı.
Dünya tarihinde daha önce yaşanan beş büyük biyolojik felaket arasında, dinozorların yok olmasına neden olan dev meteor çarpması da bulunmaktadır. Ancak şu anki durumda, felaketin baş sorumlusu olarak insanlar gösterilmektedir. Araştırmacılar, doğal yaşam alanlarının tahrip edilmesi, aşırı avlanma ve iklim krizinin tetiklenmesi gibi insan etkilerinin, türlerin hızlı bir şekilde yok olmasına neden olduğunu belirtiyor.
Bu endişe verici durumun altında yatan gerçek, insanların doğayla uyumsuz faaliyetlerinin biyo-çeşitliliği tehdit ettiği ve her türün genetik mirasının kaybolmasıyla beraber biyolojik çeşitlilik için ciddi bir risk oluşturduğudur. Araştırmacılar, eğer insan etkisi olmasaydı, soyu tükenen 73 türün 18 bin yıl boyunca kaybolacağını tahmin ediyor.
Bu bilgiler, dünya üzerindeki ekosistemlerin ve türlerin geleceği konusunda derin endişeleri arttırıyor. İnsanların doğa üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak ve sürdürülebilir bir gelecek için tedbirler almak, biyolojik çeşitliliği korumak adına kritik önem taşımaktadır.
Daha önçe gerçekleşen beş büyük kitlesel yok oluş:
- Ordovisyen-Silüryen Yokoluşu (Yaklaşık 443 milyon yıl önce): Deniz yaşamını etkileyen bu olay, birçok deniz canlısının neslinin tükenmesine neden oldu.
- Devoniyen Yokoluşu (Yaklaşık 359-375 milyon yıl önce): Deniz yaşamında büyük değişikliklere neden olan bu olay, özellikle trilobitler gibi organizmaları etkiledi.
- Permiyen-Triyas Yokoluşu (Yaklaşık 252 milyon yıl önce): Tüm zamanların en büyük kitlesel yok oluşlarından biri olarak bilinir. Hem karasal hem de deniz yaşamını etkileyerek birçok türün yok olmasına sebep oldu.
- Triyas-Jura Yokoluşu (Yaklaşık 201 milyon yıl önce): Deniz yaşamında önemli değişikliklere neden olan bu olay, özellikle amonyitler gibi deniz canlılarını etkiledi.
- Kretase-Paleojen Yokoluşu (K-T Yokoluşu) (Yaklaşık 66 milyon yıl önce): Dinozorların da dahil olduğu birçok türün neslinin tükendiği bu olay, büyük bir asteroidin çarpmasıyla ilişkilendirilir.
Ve son olarak, bahsettiğimiz altıncı biyolojik yok oluşun eşiğinde olduğumuza dair endişelerin bulunduğu günümüz zamanları. Bu tür olaylar, gezegen üzerindeki yaşamı derinlemesine etkileyen önemli dönemeçlerdir.
