Kur Korumalı Mevduat (KKM) Uygulamasının Türkiye Ekonomisine Maliyeti: 60 Milyar Dolar
Kur Korumalı Mevduat (KKM) sistemi, Aralık 2021’de uygulamaya alınmasına rağmen ekonomistler ve muhalefet tarafından yoğun biçimde eleştirildi. Buna rağmen, uygulama AK Parti yönetiminde hayata geçirildi ve ilerleyen süreçte kaldırılması da yine aynı döneme denk geldi. Türkiye ekonomisinin bu politika nedeniyle yaklaşık 60 milyar dolar zarar ettiği hesaplandı.
Uygulamanın Getirildiği ve Sonlandırıldığı Süreç
KKM sistemi, Aralık 2021’de Türk Lirası (TL) mevduatların, döviz kurundaki artışa karşı belirli oranlarda korunmasını amaçlayan bir formül olarak tanıtıldı. Bu uygulama, döviz kurundaki oynaklığı TL mevduat sahiplerinin lehine sınırlayarak TL’ye güveni artırmayı amaçladı (TR724, Ekonomi Dünya Dergisi).
Ancak ekonomi çevrelerince, bu sistemin bütçeye ve Merkez Bankası’na ciddi maliyetler yükleyeceği yönünde uyarılar yapıldı. Tüm bu eleştirilere rağmen sistem yürürlüğe konuldu; sonraki yıllardaysa AK Parti iktidarı tarafından sistem sonlandırılma kararı aldı (Reuters, TR724).
Toplam Maliyet: Yaklaşık 60 Milyar Dolar
Yayımlanan güncel veriler, KKM uygulamasının Türkiye ekonomisine toplam maliyetinin yaklaşık 60 milyar dolar seviyesinde olduğunu gösteriyor. Ekonomistler ve analiz kaynakları bu rakama ulaşmış durumda (Reuters, TR724, Ekonomi Dünya Dergisi).
Hesaplamalara göre, sistemin 2022–2023 dönemindeki toplam faturasının Hazine ve Merkez Bankası yükü olarak 1 trilyon 58 milyar TL’ye (yaklaşık 60 milyar dolar) ulaştığı ortaya konmuş; bu süreçte KKM bakiyesi 140 milyar doları aşarken, tüketim sonrasında düzenli adımlarla 11 milyar dolara geriledi (TR724).
Detaylı Analiz: Dr. Mahfi Eğilmez
Ekonomist Dr. Mahfi Eğilmez, KKM sisteminin maliyetini en düşük 58,9 milyar dolar olarak hesapladı. Bunun Hazine’ye olan doğrudan maliyetinin 8,7 milyar dolar olduğunu, Merkez Bankası’na ilişkin yükün ise yaklaşık 50,2 milyar dolar olduğunu belirtti (Gazete Oksijen).
Eğilmez ayrıca, vergi kayıpları, kâr payı aktarılamaması ve carry-trade etkileri gibi dolaylı maliyetlerin henüz hesaba katılmadığını, dolayısıyla sistemin nihai maliyetinin daha da yüksek olabileceğini vurguladı (Gazete Oksijen).
Uygulayan ve Kaldıran: AK Parti
KKM, AK Parti hükûmeti döneminde hayata geçirildi. “Kimseyi dinlemedikleri halde” bu politika uygulanmaya devam etti. Ardından yine aynı siyasi irade bu sistemi aşamalı olarak sonlandırdı; sistemde yeni hesap açılışı ve hesap yenileme işlemleri 23 Ağustos 2025 itibarıyla resmî olarak durduruldu (Reuters, TR724, TCMB).
Sonuç ve Değerlendirme
Kur Korumalı Mevduat uygulaması, başlangıcında ekonomiyi istikrara kavuşturma amacıyla devreye alınmış olsa da, süreci ekonomi çevrelerinde yaygın biçimde eleştirilmişti. Eleştirilere rağmen uygulanması, ardından kaldırılması süreçleri de aynı siyasi hareketle (AK Parti) yürütüldü. Nihayetinde, sistemin doğrudan ve dolaylı maliyetinin Türkiye ekonomisine yaklaşık 60 milyar dolar seviyesinde olduğu tespit edildi.
Bu bilgiler ışığında, ekonomide eleştirilere rağmen inatla uygulanan bir politikanın, uzun vadede ters etki yaratabileceğine dair önemli bir örnek olarak bu uygulamanın analizi saklı kalıyor.
Kaynaklar
KKM Faciası, Mahfi Eğilmez, 23 Ağustos 2025
KKM’nin Maliyetinin Hesaplanması, Mahfi Eğilmez, 25 Ağustos 2025
KKM ekonomide neye mal oldu?, Aram Ekin Duran, 23 Ağustos 2025
