“Az Miktar Şarap İçmek Faydalıdır” İddiası Tamamen Safsatadır

“Az Miktar Şarap İçmek Faydalıdır” İddiası Bir Şehir Efsanesidir!
Bu Safsataya Bilim Ne Diyor?

Kısa Özet: Bu yazıda “az miktar şarap sağlıklıdır” iddiasını bilimsel kanıtlar ışığında inceliyorum. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC), The Lancet ve JAMA Network Open gibi otoritelerin güncel bulguları, alkolün (şarap dahil) küçük dozlarda dahi sağlık riskleri doğurduğunu; kanser, kardiyovasküler hastalık ve demans açısından “güvenli eşik” gösterilemediğini ortaya koyuyor. (DSÖ, 2023; IARC, 2024; Griswold ve ark., 2018; Zhao ve ark., 2023; Carr ve ark., 2024). No level of alcohol consumption is safe for our health, World Health Organization, 4 ocak 2023

Neden Bu Bir “Şehir Efsanesi”dir?

“Az içki kalbe iyi gelir” söylemi uzun süre popülerliğini korudu; ancak bu iddiayı desteklediği düşünülen birçok gözlemsel çalışma, hasta bırakanlar yanlılığı (“sick quitter bias”), hatalı sınıflandırma ve yaşam tarzı farkları gibi metodolojik sorunlar içeriyor. Bu yanlılıklar düzeltildiğinde ölüm riskinde koruyucu etki kayboluyor. 2023’te 107 çalışmayı yeniden analiz eden sistematik derleme “düşük-orta” içimin tüm nedenlere bağlı mortaliteyi azaltmadığını bildirdi. (Zhao ve ark., 2023). Association Between Daily Alcohol Intake and Risk of All-Cause Mortality. A Systematic Review and Meta-analyses, Jinhui Zhao, Tim Stockwell, Tim Naimi, Jama Network, 31 Mart 2023

Dahası, genetik değişkenleri kullanarak nedenselliği test eden Mendelian randomization çalışmaları ve bunları yeniden değerlendiren 2024 meta-analizi, “orta içimin koruyucu” olduğu iddiasının ikna edici bir dayanağı olmadığını; riskin çoğu sonuçta ya lineer arttığını ya da en azından azalmadığını gösterdi. (Carr ve ark., 2024). A burden of proof study on alcohol consumption and ischemic heart disease, nature.com 14 Mayıs 2024

Kanser Riski: “İlk Damladan İtibaren”

IARC, alkollü içecekleri ve etanolü insanlar için Grup 1 kanserojen olarak sınıflandırıyor; bu sınıflamada güvenli bir eşik gösterilemiyor. Alkol; ağız, yutak, gırtlak, yemek borusu, karaciğer, kalın bağırsak ve meme kanseri riskini artırıyor. Mekanizmada başlıca asetaldehitin DNA hasarı, bir karbon metabolizmasının ve DNA metilasyonununbozulması ile östrojen düzeylerinde artış öne çıkıyor. (IARC/DSÖ derlemeleri; Dünya Kanser Raporu). Alcohol consumption, World Health Organization, International Agency for Research on Cancer

DSÖ Avrupa ofisi, 4 Ocak 2023 tarihli açıklamasında “alkolün kanserojen etkilerinin devreye girmediği bir eşik gösterilememiştir; risk ilk damladan itibaren başlar” ifadesini vurguladı. (DSÖ, 2023). No level of alcohol consumption is safe for our health, World Health Organization, 4 ocak 2023

Kardiyovasküler ve Metabolik Etkiler

2018 Global Burden of Disease analizi, 195 ülkede alkol kullanımının sağlık kayıplarına başlıca katkı yaptığını ve genel sağlık açısından optimal tüketim seviyesinin “sıfır” olduğunu bildirdi. (Griswold ve ark., 2018). Alcohol use and burden for 195 countries and territories, 1990–2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016, The Lancet, 27 Eylül 2018

2024’te yayımlanan nedensel analizler, alkol alımındaki artışın sistolik/diyastolik kan basıncını, trigliseridi, açlık glukozunu yükselttiğini; kardiyometabolik risk profilini olumsuz etkilediğini gösterdi. (Chien ve ark., 2024). Examining the causal association between moderate alcohol consumption and cardiovascular risk factors in the Taiwan Biobank: a Mendelian randomization analysis, Frontiers, 2 Ekim 2024

Beyin Sağlığı ve Demans

2025’te BMJ Evidence-Based Medicine’da yayınlanan geniş ölçekli çalışma, hem gözlemsel hem Mendelian randomization verilerini birleştirerek hafif düzeyde içimin bile ömür boyu demans riskini artırdığını (içeceği 1–3 kadeh/hafta artırmada ≈%15 risk artışı) ortaya koydu; “koruyucu etki” için inandırıcı kanıt bulunmadı. (Topiwala ve ark., 2025). Alcohol use and risk of dementia in diverse populations: evidence from cohort, case–control and Mendelian randomisation approaches, BJM EDM, 8 Kasım 2025

“Şarap Diğer Alkollerden Ayrıcalıklı mı?”

Etkin maddesi etanol olan her içecek için mekanizmalar ortaktır; polifenoller gibi bileşenlerin olası yararları, etanolün sistemik zararları karşısında klinik düzeyde net bir üstünlük oluşturduğuna dair güvenilir, önyargılardan arındırılmış kanıt yoktur. (DSÖ, 2023; Carr ve ark., 2024). No level of alcohol consumption is safe for our health, The World Health Organization, 4 Ocak 2023

Sonuç ve Değerlendirme

Toplu kanıt, az miktar şarabın dahi “kesin faydalı” olduğunu desteklemiyor. Aksine, kanser dahil çok sayıda sonlanımda riski artırabildiğini; kardiyometabolik ve nörolojik etkiler açısından güvenli bir eşik gösterilemediğini ortaya koyuyor. Bu nedenle, herhangi bir sağlık yararı “içmek için gerekçe” oluşturmaz; içmeyen birinin sağlık için içmeye başlaması önerilmez. (DSÖ, 2023; GBD/Lancet, 2018; JAMA NO, 2023). No level of alcohol consumption is safe for our health, The World Health Organization, 4 Ocak 2023

Kaynaklar

Back to site top
jojobet | primebahis | Jojobet | jojobet | galabet | pusulabet |