Hukukta en ağır geçersizlik hali mutlak butlandır. Bu kavram, bir hukuki işlemin kurulduğu andan itibaren geçersiz olması ve asla geçerli hale gelmemesi anlamına gelir. Mutlak butlanla sakat bir işlem, baştan beri yokmuş gibi kabul edilir.
Tanımı
Mutlak butlan, kamu düzenini, toplumun temel değerlerini veya hukukun emredici hükümlerini ihlal eden işlemler için geçerlidir. Bu yüzden yalnızca tarafların iradesine bağlı değildir; hâkim tarafından re’sen (kendiliğinden)dikkate alınır.
Özellikleri
- İşlem baştan itibaren geçersizdir.
- Sonradan onay verilerek geçerli hale getirilemez.
- Herkes tarafından ileri sürülebilir.
- Hakim, dava açılmasa bile kendiliğinden dikkate almak zorundadır.
- Zamanaşımı süresine tabi değildir.
Örnekler
- Medeni Hukuk (Evlilik): Türk Medeni Kanunu’na göre, hısımlar arasında evlilik mutlak butlan sebebidir. Örneğin, bir kişinin kendi kardeşiyle evlenmesi.
- Borçlar Hukuku (Sözleşmeler): Uyuşturucu satışı için yapılan bir sözleşme mutlak butlanla hükümsüzdür; çünkü konu hukuka ve ahlaka aykırıdır.
- Ehliyet: Ayırt etme gücü olmayan bir kişinin yaptığı sözleşme baştan itibaren geçersizdir.
Özet Tablo: Mutlak Butlan
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Tanım | Hukukun emredici kurallarına aykırı işlem baştan itibaren geçersizdir. |
| Geçerlilik | Sonradan onayla geçerli hale gelmez. |
| Kim İleri Sürebilir | Herkes ileri sürebilir, hakim re’sen dikkate alır. |
| Süre | Zamanaşımına tabi değildir. |
| Örnekler | Kardeşler arası evlilik, uyuşturucu satışı sözleşmesi, ayırt etme gücü olmayanın sözleşmesi |
