Toplum Mühendisliğinde Siyasetin Kriz Anlarında Çocukların Kullanımı

TBMM Grup Toplantısı Öncesinde Harçlık Mesaisi: Siyasetin Kriz Anlarında Çocuk İmgesi ve Algı Yönetimi (Toplum Mühendisliği)

18 Kasım 2026 Çarşamba günü Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) AK Parti Grup Toplantı Salonu, haftalık olağan siyasi gündem öncesinde alışıldık bir görüntüye sahne oldu. Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, kürsüye çıkmadan hemen önce salonda hazır bulunan çocuklarla yakından ilgilenerek kendilerine harçlık dağıttı

Öğle saatlerinde başlayan toplantı öncesinde gerçekleşen bu buluşma, çevredeki partililer ve görevliler tarafından cep telefonu kameralarıyla kayda alındı. Görüntülerin eş zamanlı olarak sosyal medya mecralarında ve iktidara yakın yayın organlarında servis edilmesiyle birlikte, siyasi gündemin merkezine bir anda "minik misafirlere verilen harçlık" kareleri yerleştirildi. Oysa aynı toplantının ana gündem maddesini Türkiye tarihinin en büyük finansal usulsüzlüklerinden biri olarak tartışılan fon vurgunu soruşturması, 2027 yılı bütçe görüşmeleri ve emeklilerin alım gücü krizi oluşturuyordu.

Siyasal İletişimde "Harçlık" ve "Bahşiş"

Türk siyasal kültüründe liderlerin çocuklara harçlık vermesi, geleneksel aile reisi (paternalist lider) imajını pekiştiren eski bir ritüeldir. Ancak 18 Kasım 2026 tarihli toplantıda yaşananlar, sıradan bir halkla buluşma anının ötesinde kurgulanmış bir vitrin niteliği taşımaktadır. Meclis gibi yüksek güvenlikli ve giriş-çıkışı sıkı protokollere tabi bir kuruma, grup toplantısı öncesinde çocukların getirilmesi tesadüfi bir karşılaşma değildir.

Ekonomik daralmanın derinleştiği, yurttaşın temel gıda ve barınma maliyetleri altında ezildiği bir konjonktürde kameralar önünde nakit para dağıtılması, halk nezdinde "şefkatli lider" algısından ziyade "bahşiş dağıtma" görüntüsü yaratmaktadır. Kurumsal adaletin, liyakatin ve sosyal devlet güvencesinin zayıfladığı dönemlerde iktidarların doğrudan nakit dağıtımı üzerinden kurduğu bu görsel dil, yurttaşlık hukukunu zedeleyen bir gösteriye dönüşür.

Fon Skandalı Gölgesinde Toplum Mühendisliği

18 Kasım 2026 tarihli grup toplantısının zamanlaması ve salondaki çocuk koreografisi, iktidar bloğunun içinde bulunduğu ağır meşruiyet kriziyle doğrudan bağlantılıdır. Son aylarda siyasetçilerden üst düzey bürokratlara, kamu yöneticilerinden akademisyenlere kadar geniş bir ağın adının karıştığı yüz milyarlarca liralık örgütlü fon vurgunu, sadece muhalefetin değil doğrudan AK Parti seçmen tabanının da sert tepkisine yol açmıştır.

Bizzat AK Parti Ekonomi İşleri Başkanı Nihat Zeybekci'nin dahi altı kamu kurumunda ihmal ve suistimal bulunduğunu kabul etmek zorunda kaldığı bu skandalda, asıl siyasi sorumluların korunduğu ve soruşturmanın yalnızca alt düzey aktörlerle sınırlandırıldığı yönündeki kanaat toplumda giderek kemikleşmektedir. Kamu kaynaklarının ve yurttaş birikimlerinin belirli menfaat şebekeleri eliyle hortumlandığı iddiaları karşısında yargının ve yürütmenin tatmin edici bir hesap verebilirlik ortaya koyamaması, iktidarın kendi tabanındaki ahlaki üstünlük iddiasını çökertmiştir.

Bu bağlamda TBMM grup salonuna organize biçimde çocukların getirilmesi ve Erdoğan'ın harçlık dağıttığı anların dolaşıma sokulması, klasik bir toplum mühendisliği (algı yönetimi) hamlesidir. Siyaset bilimi literatüründe "gündem saptırma ve duygusal kalkan oluşturma" olarak tanımlanan bu yöntemle şu hedefler gözetilmektedir:

Duygusal Özdeşlik Kurmak: Yolsuzluk, rüşvet ve kamu zararı tartışmalarının yarattığı öfkeyi; çocuk,masumiyet ve şefkat imgeleriyle yumuşatmak.

Serbestiyet

Tabandaki Kopuşu Frenlemek: Gelecek seçimlerde sandığa gitmemeyi veya başka adreslere yönelmeyi düşünen muhafazakar seçmene "liderin hala halkla iç içe ve babacan olduğu" mesajını vererek duygusal sadakati tazelemek.

Görüntüyle Gerçeği Perdelemek: Erdoğan'ın konuşmasında "devletin kasasından tek kuruş çıkmadı" savunmasını yaparken kullandığı gergin siyasi dilin hemen öncesine sıcak ve samimi kareler yerleştirerek medya akışını dengelemek.

Paternalist Popülizm ile Demokratik Hesap Verebilirlik Arasındaki Fark

Siyasal iletişimde kullanılan bu yöntemlerin niteliğini kavramak için iki temel yönetim yaklaşımı arasındaki farkı netleştirmek gerekir:

Paternalist Popülizm (Babacan Popülizm): Lideri devletin ve hukukun üzerinde konumlandırır. Kurumsal denetim mekanizmalarını işletmek yerine liderin kişisel lütfunu, bahşişini ve duygusal jestlerini öne çıkarır. Kriz anlarında somut hukuki yaptırımlar yerine sembolik şefkat gösterilerine sığınır.

Demokratik Hesap Verebilirlik: Kamu gücünü kullanan her siyasetçi, bürokrat ve yöneticinin yargı önünde eşit biçimde hesap vermesini esas alır. Halkın rızasını kameralar önünde dağıtılan harçlıklarla değil, şeffaf bütçe yönetimi ve yolsuzlukla tavizsiz mücadeleyle kazanır.

18 Kasım 2026 günü TBMM koridorlarında sergilenen tablo, Türkiye'de siyasetin kurumsal hesap verebilirlikten ne denli uzaklaştığının somut bir göstergesidir. Yüz milyarlarca liralık kamu ve fon vurgununun üzeri örtülürken seçmen rızasını kameralar önünde çocuklara dağıtılan harçlıklarla tahkim etmeye çalışmak, derinleşen toplumsal güven krizini çözmeye yetmeyecektir.

Bedri Yılmaz

Bedri Yılmaz

Bedri Yılmaz yazarının tüm fotoğraf, yazıları ve paylaşımları

İlgili İçerikler

  • Haber
  • 19 Kasım 2026
  • 574 views
Toplum Mühendisliğinde Siyasetin Kriz Anlarında Çocukların Kullanımı

TBMM'de grup toplantısı öncesi çocuklara harçlık dağıtılması görüntüleri üzerinden siyasette algı yönetimi ve kriz perdeleme yöntemleri inceleniyor.

Bir Rüyanın İçindeki Rüya - Edgar Allan Poe

Edgar Allan Poe düş ile ilgili ünlü şiiri