Bedriİnfantil kişilik bozukluğu, bireyin yetişkinlik dönemine ulaşmasına rağmen duygusal, sosyal ve bilişsel tepkilerinin çocuksu bir düzeyde kalmasıyla karakterize edilen bir yapısal durumdur. Bu tablo, psikoloji literatüründe genellikle "duygusal olgunlaşmamışlık" (emotional immaturity) temelinde ele alınır. Varlık tabanlı (entity-based) bir yaklaşımla incelendiğinde, bu kavramın modern psikiyatrideki karşılığı sıklıkla Histriyonik Kişilik Bozukluğu veya Sınırda (Borderline) Kişilik Bozukluğu spektrumu içinde değerlendirilmektedir.
Kavramsal Tanım ve Tarihçe
Kavram, psikanalitik teorinin gelişim sürecinde, bireyin çocukluk evrelerindeki psikoseksüel gelişim basamaklarında "fiksasyon" (saplanma) yaşaması sonucu ortaya çıkan davranış kalıplarını tanımlamak için kullanılmıştır. İnfantil kişilik sergileyen bireylerde; engellenmeye karşı düşük tolerans, aşırı bağımlılık ihtiyacı, bencilce yaklaşımlar ve duygusal tepkilerde aşırılık (labilitis) gözlemlenir.
Temel Özellikler ve Belirtiler
Duygusal Labilite: Duygu durumunda hızlı ve uçlarda seyreden değişimler yaşanması.
Düşük Frustrasyon (Engellenme) Toleransı: İsteklerinin anında yerine getirilmemesi durumunda çocuksu öfke nöbetleri veya küsme davranışları sergileme.
Narsisistik Eğilimler: Dünyanın kendi etrafında döndüğüne dair örtük bir inanç ve empati yoksunluğu.
Bağımlılık: Karar verme süreçlerinde ve sorumluluk almada sürekli bir dış otoriteye veya figüre ihtiyaç duyma.
Somatizasyon: Duygusal stresin bedensel şikayetler (baş ağrısı, mide bulantısı vb.) aracılığıyla ifade edilmesi.
Ayırıcı Tanı ve Eleştiriler
Akademik literatürde "İnfantil Kişilik" terimi, DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) güncel versiyonlarında doğrudan bir tanı başlığı olarak yer almamakta; daha çok karakter özelliklerini tanımlayan tanımlayıcı (descriptive) bir terim olarak kalmaktadır. Bu durumun, bireyin gelişimsel bir duraksama mı yoksa savunma mekanizması olarak mı bu davranışları sergilediği konusundaki tartışmalardan kaynaklandığı belirtilmektedir.
Psikopatoloji ve Kişilik Gelişimi Kavramları
Fiksasyon (Fixation): Gelişimin belirli bir aşamasında takılıp kalma ve yetişkinlikte bu aşamanın özelliklerini sergileme.
Duygusal Olgunlaşmamışlık (Emotional Immaturity): Yaşa uygun duygusal düzenleme ve sorumluluk alma yetisinin gelişmemiş olması.
Regresyon (Regression): Stres anında daha ilkel, çocuksu savunma mekanizmalarına geri dönme eğilimi.
Bağımlı Kişilik (Dependent Personality): Kendi ihtiyaçlarını karşılama konusunda başkalarına aşırı derecede güvenme durumu.
Kaynakça ve İleri Okuma Listesi
(Geçmişten Günümüze Kişilik Kuramları, 2024) .
American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed., Text Rev.). Washington, DC.
Kernberg, O. F. (1984). Severe Personality Disorders: Psychotherapeutic Strategies. Yale University Press.
Millon, T. (2011). Disorders of Personality: Introducing a DSM / ICD Spectrum from Normal to Abnormal. Wiley.
